De rechter kijkt mee: wanneer deugt de beoordeling niet?

‍

Je hebt maanden gewerktaan een inschrijving. De inhoud is sterk, de prijs klopt en toch krijg je eenlage score. De motivering? Vaag, onbegrijpelijk, of simpelweg niet te volgen.Wat kun je ermee? Recente rechtspraak laat zien dat rechters steeds kritischerkijken naar hoe beoordelingscommissies hun werk doen. Maar let op: de rechtergeeft niet altijd gelijk aan de inschrijver.

In een aanbesteding voor zorgvastgoed in Den Haag (Gemeente Den Haag, januari 2025) scoorde een inschrijver laag op het criterium 'Goed huisvaderschap'. De beoordelingscommissie had een flink aantal kritiekpunten geformuleerd. Het probleem? De rechter kon die punten evident niet volgen. De motivering was niet concreet genoeg om te begrijpen waarom de inschrijving tekortschoot.

Casus: Aanbesteding zorgvastgoed

• Instantie: Rechtbank Den Haag (jan. 2025)
• Resultaat: ✓ Inschrijver wint
• Uitspraak: Rechter gelast herbeoordeling door dezelfde commissie, maar nu met aantoonbaar meer diepgang en concrete onderbouwing per kritiekpunt.

De les hier is helder: een beoordelingscommissie mag kritisch zijn, maar moet haar oordeel wel kunnen uitleggen. 'Onvoldoende concreet' of 'niet overtuigend' zijn geen motivering, het zijn conclusies zonder redenering. Als jij als inschrijver de gunningsbeslissing ontvangt en de kritiekpunten niet kunt herleiden naar je eigen inschrijving, is dat een signaal om door te vragen.

‍

Terughoudendheid als zwakte: de commissie heeft soms wel gelijk

Maar de rechtspraak geeft inschrijvers niet altijd gelijk. In een aanbesteding voor architectdiensten bij het Erasmus MC (april 2025) kreeg een inschrijver een lage score omdat de beoordelingscommissie 'terughoudendheid' signaleerde bij de projectambities. Dit werd vertaald als een beperkt gevoel van eigenaarschap.

Casus: Aanbesteding architectdiensten

• Instantie: Erasmus MC / Rechtbank Den Haag (apr. 2025)
• Resultaat: ✗ Inschrijver verliest
• Uitspraak: Rechter oordeelt dat de commissie een begrijpelijk oordeel heeft gegeven. Een score van een zes is onaangenaam, maar niet onrechtmatig als de motivering standhoudend is.

Dit is een belangrijke nuance. Niet elke lage score is aanvechtbaar. Als de commissie haar oordeel wel kan onderbouwen, ook al ben jij het er niet mee eens, zal de rechter terughoudend zijn om in te grijpen. De voorzieningsrechter toetst marginaal: niet of hij het zelf anders zou beoordelen, maar of de commissie in redelijkheid tot dit oordeel kon komen.

‍

Scoreverschillen tussen beoordelaars: rookgordijn of bewijs?

Een veelgehoord argument in kort gedingen: beoordelaar 3 gaf structureel andere scores dan beoordelaars 1 en 2, terwijl die twee altijd exact hetzelfde scoorden. In een aanbesteding van Gemeente Amersfoort voor een beheersysteem openbare ruimte (april 2025) voerde een inschrijver precies dit argument aan.

Casus: Aanbesteding BOR-systeem

• Instantie: Gemeente Amersfoort / Rechtbank Midden-Nederland (apr. 2025)
• Resultaat: ✗ Inschrijver verliest
• Uitspraak: Rechter oordeelt dat scoreverschillen op zichzelf geen bewijs zijn van onvoldoende deskundigheid. Twee beoordelaars die het eens zijn, hoeft geen probleem te zijn.

De rechter stelt het scherp: het feit dat twee beoordelaars tot dezelfde score komen, betekent niet dat ze elkaars antwoorden hebben overgenomen. Wil je dit argument succesvol inzetten, dan heb je meer nodig dan statistiek. Je moet aantonen dat de commissie de materie inhoudelijk niet kon beoordelen.

‍

Wanneer de aanbestedende dienst zelf de verwarring creëert

Soms is het probleem niet de score, maar de motivering na de score. In de grote UMC-aanbesteding voor telefoniediensten (mei 2025) had de aanbestedende dienst in haar motivering zelf onduidelijkheid gecreëerd over wat de winnende inschrijver nu precies had aangeboden.

Casus: Aanbesteding telefoniediensten

• Instantie: UMC's / Rechtbank Den Haag (mei 2025)
• Resultaat: ✗ Inschrijver verliest
• Uitspraak: Rechter legt zelf uit wat de UMC's 'hadden bedoeld te zeggen'. De inschrijver kon de beslissing niet aanvechten, ook al was de motivering rommelig.

Dit is een waarschuwing: een onheldere motivering hoeft niet automatisch tot herbeoordeling te leiden als de rechter alsnog de intentie kan reconstrueren. Baseer je bezwaar dus niet alleen op taalkundige onduidelijkheid, maar op een inhoudelijke tegenstrijdigheid die niet meer te repareren valt.

‍

Geen deskundigheid in huis? Inhuren dan

Gemeente Apeldoorn trok een aanbesteding voor cateringdiensten in vanwege een onduidelijke pagina-eis. Na een rechtszaak moest er opnieuw beoordeeld worden. De gemeente verweerde zich met de stelling dat ze niet de deskundigheid in huis hadden om een herbeoordeling uit te voeren.

Casus: Aanbesteding cateringdiensten

• Instantie: Gemeente Apeldoorn / Rechtbank Den Haag (jul. 2025)
• Resultaat: ✓ Inschrijver wint
• Uitspraak: De rechter veegt het excuus van tafel: ontbrekende expertise kan extern worden ingehurd. Een gebrek aan personeel is geen reden om een herbeoordeling te weigeren.
• ‍

Wat betekent dit voor jou als inschrijver?

Praktische lessen:

• Vraag altijd om details: Toets of kritiekpunten daadwerkelijk te herleiden zijn naar jouw tekst.
• Vagheid vs. Onenigheid: Een vage conclusie zonder redenering is aanvechtbaar; een lage score met een heldere onderbouwing meestal niet.
• Statistiek is geen bewijs: Scoreverschillen tussen beoordelaars zeggen op zichzelf weinig.
• Geen excuses: Als een rechter herbeoordeling gelast, moet de aanbestedende dienst dit doen, desnoods met externe hulp.

De rode draad: rechters grijpen in als de motivering evident niet te volgen is, maar ze treden niet in de inhoudelijke afweging zolang deze consistent is. Het verschil tussen winnen en verliezen zit hem vaak in één vraag: kan ik aantonen dat dit oordeel onnavolgbaar is, of ben ik het er alleen niet mee eens?

‍

Twijfel je of een gunningsbeslissing aanvechtbaar is? Roger denkt graag met je mee. Neem contact met ons op via de contactpagina.