SMART doelen: Wat is het en waarbij helpt het?

SMART doelen zijn een veelgebruikte methode om doelstellingen concreet en toetsbaar te formuleren. Binnen aanbestedingen spelen SMART doelen een belangrijke, maar vaak impliciete rol. Hoewel opdrachtgevers de SMART-methode zelden letterlijk benoemen, verwachten zij wel dat inschrijvers hun plannen helder, meetbaar en onderbouwd presenteren. In deze tekst leggen we uit wat SMART doelen zijn, wat ze betekenen en waarom ze juist in aanbestedingen zo relevant zijn.

‍

SMART doelen: Wat is het?

SMART is een acroniem dat staat voor Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden. Deze criteria helpen bij het formuleren van doelen die niet alleen ambitieus zijn, maar ook concreet en toetsbaar. Dat is essentieel in aanbestedingen, waar plannen worden beoordeeld op objectieve en vergelijkbare criteria. Door SMART te denken en te schrijven, vergroot je de kans dat je antwoorden aansluiten bij EMVI- of BPKV-criteria en beter scoren in de beoordeling.

‍

Wat zijn de belangrijkste kenmerken van SMART doelen?

• Specifiek: Het doel moet duidelijk en specifiek zijn. Wat wil je precies bereiken?
• Meetbaar: Er moeten duidelijke criteria zijn om de voortgang te kunnen meten
• Acceptabel: Het doel moet realistisch en acceptabel zijn voor degenen die eraan bijdragen.
• Realistisch: Het moet haalbaar zijn binnen de beschikbare middelen en tijd.
• Tijdgebonden: Er moet een termijn gesteld worden waarbinnen het doel bereikt moet zijn.

‍

Wat is het belang van SMART doelen?

In aanbestedingen maken SMART doelen het verschil tussen een algemeen verhaal en een concreet, overtuigend plan. Beoordelingscommissies zoeken geen intenties, maar aantoonbare oplossingen en resultaten.

‍

SMART geformuleerde doelen:

• geven richting aan je plan van aanpak;
• maken je beloften toetsbaar;
• vergroten de geloofwaardigheid van je inschrijving;
• helpen beoordelaars om jouw meerwaarde objectief te herkennen.

‍

Welke uitdagingen komen bij SMART doelen kijken?

Een veelvoorkomende valkuil is dat doelen te abstract blijven. Termen als ‘wij streven naar’, ‘wij zorgen voor’ of ‘wij vinden het belangrijk’ zeggen weinig zonder concrete invulling. Ook komt het regelmatig voor dat doelen wel ambitieus zijn, maar niet meetbaar of niet gekoppeld aan de opdracht. Daarnaast worden doelen soms verward met activiteiten. Een goede aanbestedingsinschrijving maakt duidelijk welk resultaat wordt bereikt, hoe dat wordt gemeten en binnen welke termijn.

‍

Wat zijn alternatieven voor SMART doelen?

In aanbestedingsdocumenten wordt de SMART-methode meestal niet letterlijk benoemd. Toch verwachten opdrachtgevers wel dat inschrijvers hun plannen concreet, meetbaar en toetsbaar formuleren. Wanneer deze kaders niet expliciet worden genoemd, ontstaat het risico op richtingloze of te algemene antwoorden. Inschrijvingen blijven dan steken op intenties in plaats van aantoonbare resultaten. Door zelf SMART te denken — ook als het niet expliciet wordt gevraagd — speel je in op de impliciete verwachtingen van de beoordelingscommissie en vergroot je je kans op een hogere score.

‍

Wat betekent dit in de praktijk?

In een aanbesteding kan een SMART doel er bijvoorbeeld zo uitzien: “Binnen drie maanden na start van het project reduceren wij het aantal faalkosten met minimaal 15%, gemeten aan de hand van geregistreerde herstelwerkzaamheden en afwijkingsrapportages.” Dit soort formuleringen maakt direct duidelijk wat je belooft, hoe dat wordt gemeten en wanneer het resultaat zichtbaar moet zijn.

‍

Hoe Roger hierbij ondersteunt

Roger ondersteunt organisaties bij het vertalen van aanbestedingseisen naar concrete, SMART geformuleerde plannen. Met trainingen, workshops en tenderbegeleiding helpen wij teams om richtingloze teksten om te zetten in overtuigende, toetsbare antwoorden die aansluiten bij EMVI-criteria.
Wil je weten hoe SMART doelen jouw inschrijving kunnen versterken? Neem gerust contact met ons op.